Wat is Islaam? Een holistisch beeld

Wie zijn Moslims?

Denkt u dat u een Moslim kunt herkennen aan zijn klederdracht of nationaliteit? Overweeg het opnieuw. Bijna één-vijfde van de wereldbevolking is Moslim. Veel mensen maken de fout dat zij denken dat alle Moslims Arabieren zijn (of andersom), echter zijn slechts 18% van de Moslimbevolking Arabier. Moslims kunt u over de gehele wereld vinden van West Afrika tot Oost Europa tot China en tot de Filippijnen en hun aanwezigheid groeit steeds meer in het Westen. Moslims zijn er in alle rassen en kleuren, in allerlei beroepen en leefwijzen en hebben sinds het begin van de Islaam significante bijdragen geleverd op elk gebied, van wetenschap tot mathematica en van kunst tot menswetenschappen. In deze globale leefperiode is er geen plaats op aarde te vinden waar zij niet in betrokken zijn. Ondanks de partijdigheid van de media behoort het grotendeel van de Moslims tot stabiele en liefhebbende families die niets te maken hebben met terrorisme of andere daden van geweld.

Wat is Islaam?

Het woord ‘Islaam’ is afgeleidt van het Arabische basiswoord ‘aslama’ wat vrede en onderwerping betekend. Een praktiserende Moslims streeft er naar zich geheel te onderwerpen aan God en dus strevend naar vrede is in dit leven en het hiernamaals. De overgave aan Gods wil betekend niet dat een persoon niet langer nadenkt of dat hij zijn vrije wil moet opgeven, echter meer als een gehoorzaam burger, een persoon die Gods bevelen waarneemt en zichzelf en anderen laat baten bij de Goddelijke wetten en zijn vrijheid wijselijk gebruikt. Het concept van onderwering in de Islaam is een actieve; een Moslim streeft er naar om altijd zijn kennis te vermeerderen, zijn karakter te ontwikkelen en het goede te doen wat binnen zijn mogelijkheden ligt – en de uiteindelijke uitkomst zal accepteren die in Gods handen ligt.

Waar geloven Moslims in?

Eén God

Islaam is gebaseerd op het geloven in een Hogere Macht, de Barmhartige Heerser en Schepper van het Universum, zonder familie of deelgenoten, genaamd ‘Allah’. Moslims verkiezen het Arabische woord Allah te gebruiken in plaats van God, met de reden dat het geen meervoudige-, vrouwlijke- en ondermaatse betekenis heeft wat geassocieerd kan worden met afgoderij (zoals Goden, Godinnen of dubbel-goden). Ondanks dat Allah vaak genoemd wordt als ‘Hij’ is het algemeen begrepen dat God Zichzelf Genoeg is en dus geslacht als dualiteit overtreft; de 99 namen van Allah die in de Qoraan genoemd worden bevatten vrouwelijke attributen (zoals de Barmhartige) als mannelijke (bijvoorbeeld de Al Machtige). Allah is de Meest Vergevensgezinde en de Meest Rechtvaardige, de Alwetende en de Alziende, de Vriend en de Leidinggevende, en de Enige die onze aanbidding en toewijding toekomt.

Profeetschap

Islaam leert ons geloven in de Hogere Macht wat samengaat met de universele code van ethiek (simpel beschreven als ‘geloof in God en doe goed’), en dat dit de natuurlijke religie van de mensheid is. De religie (ofwel levensweg) is in verschillende manifestaties doorgegeven door Profeten, welke op bepaalde tijden door Allah gezonden zijn naar elke natie en stam. Profeten riepen de mensen op tot een persoonlijke relatie met hun Heer en gaven zelf een gezegend voorbeeld hoe men dient te leven. Zodra mensen de boodschap vergaten en veranderden stuurde Hij een andere profeet om de boodschap te herstellen. De Qoraan noemt 25 profeten bij naam; van dezen waren er vijf grote Boodschappers: Noach, Abraham, Mozes, Jezus en Mohammed. Elke profeet ontving een Goddelijke openbaring en sommigen ontvingen ook Geschriften. De Moslims geloven dat Allah in de originele vorm Geschriften geopenbaard heeft aan de Joden en de Christenen, maar dat deze sindsdien aangepast zijn. De Qoraan, welke door middel van de Engel Gabriel aan Mohammed geopenbaard was, behoudt zich de unieke positie als Gods laatste bericht tot de mensheid en Hij belooft deze intact te houden tot de Laatste Dag. Opmerkelijk genoeg is door wetenschappers geverifieerd dat de Qoraan het enige wereldgeschrift is waarvan slechts één Arabische versie is die identiek is aan de tekst die meer dan 1400 jaar geleden geopenbaard was. Het is ook het enige geschrift dat voor mensen van allerlei leeftijden mogelijk is om te memoriseren, ongeacht hun buitenlandse articulatie.

Een Leven na de Dood

Hoewel de mensen geneigd zijn naar zonden en vergeetachtigheid, bevestigt de Islaam een positieve kijk op de mens – welke geschapen zijn als vertegenwoordigers van God op aarde – en ons leert dat geloof en goedaardigheid menseigen is. Kinderen worden in een staat van reinheid geboren en hebben geen ‘neiging’ tot zonden. De Levenstest is om je best te doen kwaad in jezelf als in deze wereld te weerstaan zodat je op de Dag des Oordeels met een zuiver hart voor Allah komt te staan. Degenen die daarin succesvol zijn zullen beloond worden met het Paradijs, maar degenen die hun ziel hebben veronachtzaamd zullen gedoemd worden tot de Hel. Ieder individueel is verantwoordelijk voor zijn eigen daden en kan niet van zonden verlost worden door de goedheid van anderen. Uiteindelijk vindt niemand redding behalve door de gunst van Allah, de eerste vereisten zijn dat iemand in Hem gelooft en goede daden verricht, waardoor deze samen zwaarder zullen wegen dan de verrichte zonden. De beloning zal in verhouding staan met de verleende inspanning. Het Paradijs is een plaats van fysieke, spirituele schoonheid en perfectie, een plaats waar de harten vervult zullen worden en waar de mensen gezegend worden door het zien van Allah, de Meest Verhevene.

Welke godsdienstige plichten hebben de Moslims?

• Ten eerste dient een Moslims met overtuiging te verklaren dat ‘er niets of niemand aanbeden dient te worden dan Allah (God) en dat Mohammed Zijn Boodschapper is’ (Shahadah genoemd). Dit is de eerste ‘pilaar’ van de Islaam en zodra dit in bijzijn van getuigen verklaard wordt treedt een persoon tot de Islaam toe. Een oprechte Moslim doet ook zijn best om vier andere daden van aanbidding te verrichten om de Vijf Pilaren te voltooien. Deze zijn:

• Gebed (Salaat) – Elke gelovige dient vijf dagelijkse gebeden te verrichten op bepaalde tijdstippen (bij dageraad, in de middag, namiddag, na zonsondergang en in de avond). De verplichte gebeden vergen ongeveer 5 tot 10 minuten en benut het lichaam, de ziel en gedachten, en dienen zo mogelijk gezamenlijk verricht te worden. Door regelmatige gebeden creëert men een directe verbinding met God en zuivert hij hiermee zijn hart; wat vergeleken kan worden als een oplader die op het stroomnet wordt aangesloten. De gezamenlijke gebeden waarin de gelovigen staan, nederig en van schouder tot schouder, helpt de mensen om valse barrières als ras, etniciteit en klasse te doen verdwijnen.

• Armenbelasting (Zakaat) – van Moslims wordt verwacht dat zij minimaal 2,5% van hun jaarlijkse bezit uitgeven aan liefdadigheid, wat gegeven kan worden in vormen van geld of goederen. Dit wordt jaarlijks door de gemeenschap verzameld en verdeeld onder de behoeftiggen. Het woord Zakaat betekend zuivering en groei, iemands rijkdom is niet zuiver zodra het niet verdeeld is met de armen; liefdadigheid leidt tot spirituele groei.

• Vasten (Sawm) – Tijdens de maanmaand Ramadan onthouden de gelovigen zich gedurende dageraad tot zonsondergang van voedsel, drinken en seksuele omgang en worden zij verwacht alert te zijn op hun tong en stemming. Maaltijden worden genuttigd voor zonsopkomst en na zonsondergang. Door te vasten in Ramadan leert men zelfbedwang, empathie voor de armen, wilvermogen en Godbewustzijn te ontwikkelen en versterkt het de band tussen de Moslims en de band met hun Schepper.

• Bedevaart naar Mekka (Hadj) – Voor elke Moslims die er financieel en fysiek in staat toe is dient een keer in zijn of haar leven tijdens het Hadj seizoen de bedevaart te verrichten naar Mekka. De Bedevaart plaatst het menselijk leven in wezenlijk perspectief: het dient als een levendige herinnering aan de strijd en offers die gemaakt zijn door Profeten; het versterkt de banden tussen de internationale Moslimgemeenschap, welke vanuit elke hoek van de wereld komen naar deze unieke ‘jaarlijkse bijeenkomst’; en bereidt het de bedevaartganger voor op de intense reis, wat ieder van ons zal ondergaan, van dit leven naar het Volgende.

Niet ‘zomaar een religie’, maar een manier van leven

In de Islaam zijn er vele verschillende daden van aanbidding aanbevolen, zoals het verrichten van persoonlijke gebeden en smeekbeden, het lezen van de Qoraan, vrijwilligerswerk t.b.v. de gemeenschap, enzovoorts, alles wat een persoon doet met de intentie om Gods Welbehagen wordt beschouwd als een daad van aanbidding. In tegenstelling zijn er ook zaken die God ons verbiedt vanwege het kwaad dat veroorzaakt wordt aan een individu of maatschappij; hieronder valt bijvoorbeeld: liegen, diefstal, gebrek aan eerbied naar de ouders, buitenhuwelijkse zaken, drugs, alcohol, gokken en andere vernietigende en onethische gedragingen. De richtlijnen van deze geboden en verboden staan in de Shari’ah, ofwel Heilige Wet, welke gebaseerd is op de Qoraan en de leerstellingen van de Profeet Mohammed. De Shari’ah is uniek omdat het niet alleen richtlijnen geeft voor ‘religieuze zaken’, maar zich richt op elk levensaspect, met inbegrip van sociaal recht, politiek, handel, internationale relaties, gezinsleven, en zelfs rechten betreffende dieren en de leefomgeving.

Een oplossing voor de hedendaagse problemen

Ondanks het negatieve beeld dat vaak door de media weergegeven wordt zullen veel mensen na diepgaand onderzoek verbaasd raken over het feit dat de Islaam een oplossing biedt voor de spirituele, individuele en sociale behoeften. Het biedt een geloof dat gebaseerd is op reden, vrij van bijgeloof of intermediaire tussen een individu en God; het bevordert actief broederschap en harmonie; en zijn economische richtlijnen moedigen een eerlijke uitwisseling aan tussen de rijken en de armen. Zijn politieke systeem (in zijn puur originele vorm) is gebaseerd op een intense zorg voor rechtvaardigheid en mensenrechten en bevat richtlijnen waardoor mensen met diverse geloven in harmonie kunnen samenleven. Het voorbeeld van familieleven biedt een alternatief aan de huidige afbraak van families in de Westerse maatschappij en de indirecte gevolgen van sociale desintegratie en wanorde.

Dit allen samenbrengend: de gelijkenis van ‘de goede boom’

Het beeld van een gezonde boom, altijd groen, dat schaduw geeft en het gehele jaar heerlijk en geurlijk fruit geeft, is een gelijkenis met een stabiele Moslim. De bron van deze gelijkenis is te vinden in de Qoraan, waarin staat: ‘Zie jij niet hoe Allah een vergelijking maakt met een goede uitspraak, die als een goede boom is, waarvan de wortel stevig staat en de takken naar de hemel reiken? Hij geeft zijn vruchten in elk seizoen, met verlof van zijn Heer. Allah maakt de vergelijkingen voor de mensen. Hopelijk zullen zij er lering uit trekken.‘ (Qoraan hoofdstuk 14:24-25)

Als wij veronderstellen dat de boom een Moslim vertegenwoordigt die oprecht probeert de Islamitische idealen eigen te maken, dan is het zaad van deze boom de shahadah. Deze bevestiging van de eenheid van God doordringt en kleurt elke lichamelijke cel, zodat zijn gedachten, zijn woorden en zijn daden zich vormen binnen de norm van het begrip. De wortels die de boom voeding en stabiliteit geven kunnen vergeleken worden met de geloofspunten: het geloven in God, in Zijn Engelen, de Heilige Geschriften, de Profeten, de Dag des Oordeels en de Voorbeschikking. De boomstam groeit door het geloof in Allah en Zijn Boodschapper, wat zich van het zaad tot de takken toe uitbreidt. Er zijn vijf takken die de Vijf Pilaren vertegenwoordigen; zij geven de boom zijn vorm en gewoonte. De bladeren vertegenwoordigen de Islamitische manieren en gewoontes (zoals het groeten met ‘Salaam’ of het dragen van bescheiden kleding). Zij zijn wat de boom vanaf een afstand aantrekkelijk en herkenbaar maakt, en wat schaduw geeft aan andere schepselen. Het uiteindelijke doel van een boom is om vruchten te dragen. Deze vruchten zijn een goed karakter: kwaliteiten als oprechtheid, geduld, moed, empathie, liefde en medeleven samen met al de andere zaken die wij verlangen in een vriend, echtgenoot of collega: namelijk de dingen die ons menselijk maken.