December 1967 werd de Hr Ms Limburg geplaatst bij Allied Command Atlantic samen met Hr Ms van Nes onder commando van Commandeur B. Veldkamp. In deze ACLANT eenheid zaten ook fregatten van Amerika, Noorwegen en Engeland en werd later bekend als STANAVFORLANT Standing Naval Force Atlantic. De eerste ontmoeting met de deelnemende schepen vond plaats in Portland. Na een korte kennismaking en wat lichte oefeningen op zee werd koers gezet naar Londen voor vlagvertoon op de Thames. *) Elk bemanningslid van de eenheid ontving de ACLANT badge (zie boven) die op de linkerborst gedragen werd. Elk deelnemend schip ontving het NATO embleem dat aan beide zijde van de schoorsteen te zien was. Kort voor Kerstfeest voeren de twee Nederlandse schepen en het Amerikaanse fregat naar Den Helder om daar de feestdagen door te brengen. Begin Januari 1968 kwam de eenheid weer bijeen te Portland voor de training.






     Voor alle dienstvakken is de opwerkperiode te Portland een heel drukke tijd geweest. Voor de navigatie-gevechtsinformatiedienst betekende dat veel droge onderzeeboot-bestrijdings-oefeningen (ASW de primaire taak van de eenheid) op de basis van Portland die na enkele dagen ook in de praktijk werden gebracht en daarna weer droog werden overgedaan. Het analyseren van de praktische en droge oefeningen nam altijd veel tijd in beslag. Tijdens de de-briefings ontstonden soms best heftige meningsverschillen waarin de Engelsen het hoogste woord voerden en de Nederlanders voet bij stuk hielden. Uiteindelijk gaven de boeken uitkomst en deden de Engelsen het af met een "fair enough!".

Op de foto hiernaast lanceert de Limburg een Windowraket. Zo'n raket liet eenmaal hoog in de lucht zilverfolie los om de radar te storen c.q. te misleiden.







     Gezegd moet worden dat de onderlinge samenwerking heel goed verliep en er een gezonde competitiesfeer was. Ook waren er oefeningen met luchtaanvallen vanuit Schotland. Er was bekend gemaakt dat er een luchtaanval zou komen op de eenheid en in de commandocentrale waren wij alert. In die tijd had de Nederlandse Marine de beschikking over een zeer goed Nederlands luchtwaarschuwings-radar, de LW03. Een bij de dienst bekende truc werd dan ook terstond geprobeerd. De LW aan en proberen het IFF patroon van 1 van de opstijgende vliegtuigen te ontvangen. Zo waren wij al vroeg op de hoogte over de komende luchtaanval. Een andere oefening was een aanval van kikvorsmannen van de Engelse mariniers terwijl wij voor anker lagen in de baai van Portland. De radar stond aan en de sonar op luisteren. De kikvorsmannen probeerden ongezien een dummy op de scheepshuid te plaatsen. Jammer voor de HMS Dido dat als doel werd gekozen. Een leuke oefening die ik mij nog goed herinner was "wood pecker". Een vliegtuig vangt in een duikvlucht over het schip een in code morse bericht op dat op een bandrecorder versneld werd uitgezonden via een heel korte radio frequentie. Verder werd in de commando centrale het tactisch en generaal plot voortdurend up to date gehouden. Extra drukte was er als de schepen in "station" voeren en een ander station werden toegewezen. Het vloot-formatiebord werd dan aangepast voor de nieuwe stations. Iets wat altijd snel gedaan moest worden want veel tijd kreeg je niet en je moest al snel weten waar je naar toe moest voor het "shift station" en "execute to follow" kwam.

Na de training te Portland werd er koers gezet naar de Atlantische oceaan voor een ontmoeting met het Nederlandse Smaldeel 5. De ACLANT eenheid zou als scherm voor het Smaldeel uitvaren in een oefening met de naam "Razor sharp". Smaldeel 5 was daar aanwezig op haar voorjaars oefening met o.a. het vliegkampschip Karel Doorman, de kruisers Zeven provinciën en De Ruyter, 2 onderzeeboten, 3 onderzeebootjagers, 2 fregatten en het bevoorradingsschip Poolster. Na enkele dagen was de oefening afgelopen en verliet de eenheid het Smaldeel 5 opweg naar Madeira. In de wateren rond Madeira werd nog een oefening gehouden met de marine van Portugal. Op een van die dagen heeft de heli van de van Nes nog een zieke baby van Nederlandse toeristen van een van de kleine eilandjes naar Funchal gevlogen.



















*)   Samen met het Amerikaanse fregat lagen we bij elkaar langszij voor anker op de Thames toen op een dag een groot gejuich opging bij de Amerikanen. De reden hiervoor was een vrachtwagen op de wal waarvan het dekzeil afgehaald werd en een torenhoge stapel dozen Heinekenbier te zien was. Het bier was voor ons schip en moest per sloep aanboord gehaald worden. De Amerikanen die al een sloep tewater hadden boden terstond hulp aan. Ik heb op die dag veel Amerikanen ietwat slingerend over ons dek zien rondlopen met dozen bier in hun armen om bij ons beneden deks te brengen. Bij een van de tochten opweg naar ons schip is hun sloep bijna omgeslagen en hebben ze een aantal dozen bier verloren en is een van hen overboord gevallen....-:) Gestraften parade werd bij hen op het open dek gehouden en de volgende morgen zagen wij er aardig wat staan.


- Foutje, Bedankt.......! -

De haven van Portland Bill is erg krap, dus moeilijk manoeuvreren. Oefeningen in havenmanoeuvres waren dan ook een van de items bij FOST. Bij een van die oefeningen heeft ons schip de USS Vesole licht geraakt en voeren we haar schroefbeschermers eraf. Onze commandant KTZ F.Hamilton was er niet blij mee en maakte zich al op om zich te verontschuldigen. Gelukkig namen ze het nogal sportief op aan boord van de USS Vesole en haar commandant Cpt.P.H.Orvis zei alleen: "your shipfitters are invited today!" Dus hadden onze machinisten er een extra klus bij die dag. Op de foto links drie van onze machinisten aan het werk aan de USS Vesole.

- oorlogswacht -

Tijdens de eerste weken in de wateren rond Portland werd veel oorlogswacht gelopen. Twaalf uur op en twaalf uur af. Persoonlijk had ik hier geen moeite mee, vond het zelfs beter dan de zeewacht. Maar het gebeurde nogal vaak dat je net lag te slapen en eruit moest voor een algemeen alarm. Tijdens oefening Razor Sharp kwam weer zo'n alarm toen onze wacht net lag te slapen. Er werd gezegd dat er een kernexplosie had plaatsgevonden boven zee en dat de enorme vloedgolf die het veroorzaakte op ons af kwam. Zwemvesten om en blijven waar je bent, rood en blauw sluiten was de order. Op het commando"op de ballen van je voeten" moest hurken en je hielen van het dek lichten. Daar zaten we met ze'n allen in je ondergoed, zwemvest aan op je hurken te gapen van de slaap. Er was wel een korporaal aanwezig om te kijken of je wel meedeed ...-:)
Voor hen die niet begrepen waar de ballen van je voeten zaten werd nog even haarfijn de anatomie van de een voet doorgepraaid.
Dit leverde natuurlijk de meest uiteenlopende commentaren op!






                                      - action messing -
Gedurende de oorlogswacht was warm eten opdienen best een kunst. Om alles zo snel mogelijk te laten verlopen was "action messing" bedacht. Als jouw wacht aan de beurt was om te eten moest je snel naar het cafetaria. Veel mensen zelfs gekleed in hun gevechtsuitrusting. Een praktische hap was bereid, zoals zuurkool stampot met worst. De zeuntjes waar je langs liep kwakten een berg op je plate en drukten er lachend nog snel een sinasappel op. Je kreeg maar hooguit 15 minuten om je eten weg te werken....-:) De o.o.v.p. onderofficier van politie (een SGT marinier) liep zenuwachtig rond de tafels en spoorde iedereen aan toch snel te eten.
                                      - anti flash gear -

Als er ernstige dreiging was voor kernexplosies moest je de "anti flash gear" aandoen. Dat zijn handschoenen met lange mouwen en een soort bivakmuts tot op de schouders die wel het gezicht vrij hield. Gemaakt van een zachte witte stof. In de commando centrale was dat wel eens lastig, vooral als je met die handschoenen aan moest schrijven op kleine knoppen bedienen. Verder beschermde deze stof je ook tegen vuur.

                                      - gas ... gas ... gas -

Helemaal ongemakkelijk werd het als er gasalarm werd gegeven. Er was dan een aanval met gas op je schip gedaan. De waarschuwing Gas.. gas gas, werd dan gevolgd door "Sluittoestand Z" de hoogste sluittoestand van een schip. In de commandocentrale moest je net als iedereen je gasmasker opzetten. Op een gegeven moment was je behangen met: anti flash gear - gasmasker - helm - radio headset - ik zie het nog voor me...-:)




- B.O.Z. rol -    Als er in een haven bunkerfaciliteiten waren werd dat daar gedaan, maar vaak werd dit met het oog op een extra ervaring op zee gedaan tijdens een BOZ, bevoorrading op zee, met de A76 de Tidepool. Onder alle weersomstandigheden hebben wij vaak langszij de Tidepool gelegen om te bunkeren, vaak lag er aan de andere zijde dan ook nog een ander schip op hetzelfde tijdschip.



- Deelnemende schepen in aclant 1 -

Nederland: HrMs Limburg - HrMs van Nes
Noorwegen: HMNoS Narvik - HMNoS Stavanger
Amerika: USS Vesole
Groot Brittanië: HMS Dido

[terug]