aan boord van

               Hr Ms Zeven Provinciën












   Voorjaar 1969 werd ik overgeplaatst naar Hr Ms de Zeven Provinciën na bijna twee en een half jaar dienst op de Limburg. Ik ging er met gemengde gevoelens heen want grote boten en kazernes lagen mij helemaal niet. Gelukkig kreeg ik wel direct een leuke job, paai-gevechtscentrale. Op een kruiser is de gevechtscentrale gescheiden van de commandocentrale en werd er voornamelijk aan vliegtuigbestrijding en vliegtuigbegeleiding gedaan. Radarapparatuur zoals de VI (verticale indicator) had ik nog geen praktische ervaring mee evenals de apparatuur waarmee de Terrier raketten gericht werden. Gelukkig kon ik mij daar verder in verdiepen. In de centrale hing boven een groot podium een enorm luchtplot, aan de zijkanten van het vertrek nog wat kleinere. In een andere hoek stonden de beeldkasten voor de artillerie. De Zeven Provinciën viel onder het type lichte kruisers evenals haar zusterschip de Ruyter. Van dit schip is echter de achterkant volledig verbouwd voor de Terrier installatie.

De Terrier is een Amerikaanse luchtdoelraket, in gebruik bij de Amerikaanse marine vanaf de jaren vijftig tot kort na 1970, toen zij vervangen werd door de Standard Missile. De Terrier was een tweetraps-raket voor de middellange afstand. Eind jaren 50 ontving de Nederlandse Marine een Terrier installatie van de Amerikanen voor de Zeven Provinciën. In de film "Kies Zee " van de Koninklijke Marine is te zien hoe kort na de installatie ervan werd geoefend in het afschieten van de Terrier. Deze oefeningen werden gehouden in Amerikaanse wateren. Zelf heb ik nooit meegemaakt dat er een raket werd afgeschoten, ze waren er waarschijnlijk erg zuinig op...-:) Wel werd er flink geoefend in het opvoeren en richten. Vaak werd er dan een Learjet gehuurd door de marine.

Met dit schip hebben we enkele reizen gemaakt naar o.a. Casablanca - Lissabon - Gibraltar - Portmouth (Plymuiden) - Invergorden - Cadiz en Bordeaux. Na vertrek uit Bordeaux werd een bekendmaking gedaan door de smaldeel-commandant die zijn afkeur uitsprak over het geweldig aantal manschappen dat op de diverse schepen op gestraftenparade stond....-:)









- staatsbezoek Heinemann -

   Eind november 1969 lagen wij met dit schip in Amsterdam tegenover het Shellkantoor. Wij moesten daar zijn voor het bezoek van de West Duitse president G.Heinemann die door de Koningin op het centraalstation zou worden ontvangen. Dit was op een zaterdag en was ik ingedeeld bij het wachtsvolk. Wij moesten brandslangen optuigen want er werd rekening gehouden met demonstraties tegen of voor iets. Verder moesten wij bij aankomst van Heinemann op het station saluutschoten geven. Wij waren nog maar net begonnen met de saluutschoten of de telefoon ging,.... of wij a.u.b. wilde stoppen met de saluutschoten want de dakramen van het centraal station lagen te rinkelen in hun sponningen....-:) De officier van de wacht wilde daar niet van horen en liet het schieten doorgaan.






- meteo op Vliegkamp Valkenburg -

Eind 1969 werd ik overgeplaatst naar het Vliegkamp Valkenburg voor een meer uitgebreide meteorologische opleiding. Dit was een nieuwe opleiding en samen met 5 andere hadden wij de eer te mogen starten. De opleiding werd gegeven door weerkundigen van de metodienst Valkenburg. Het was een leuke tijd met veel interessante nieuwe mogelijkheden.

   Om te beginnen werd eerst geleerd om in twee kleuren (blauw en rood) rapporten van stations te tekenen op een geografische kaart. Daarna werd geleerd die gegevens te interpreteren en een analyse te tekenen (anal). Verder kwamen de synoptische weerrapporten, lezen en maken. Voor het praktische deel liepen wij om beurten de wacht mee in de meteohut op het vliegkamp. Met het vliegkamp zelf hadden wij weinig te maken en waren zelfs de weekenden vrij. Het kamp op zich is een gezellige omgeving en voor mij persoonlijk was het niet ver van huis. Twee collega's die ik mij van die opleiding nog goed herinner zijn John Kenting en Peter Aarnautsen (houtje). Veel mensen hadden vaak een bijnaam in de marine...-:)






Om gegevens te krijgen van de atmosfeer zoals temperatuur, luchtdruk droge en natte bol, werd er geoefend in het oplaten van een weerballon. De gegevens kwamen via een radioontvanger in morse binnen in de cijfers 0 t/m 9 en moesten worden opgeschreven. Nou voor mij hadden ze net zo goed een telegrafist kunnen vragen voor dat deel want ik kreeg het er absoluut niet goed in om de morse tekens uit elkaar te houden. Ik vind het knap dat mensen dat kunnen beheersen. Tegenwoordig worden die morse gegevens automatisch omgezet in taal. In de jaren 60 waren er nog geen computers die je dat werk gemakkelijk konden maken. In het voorjaar van 1970 was de opleiding afgerond en werd ons kleine klasje overgeplaatst naar de vloot. Het liefst zou ik weer naar een jager teruggaan maar het pakte anders uit. Drie van ons werden op de Hr Ms Zeven Provinciën geplaatst bij de staf van Smaldeel 5, en daar was ik bij. Dus weer terug naar dat schip. De zeven Provinciën had een uitgebreide meteohut waar alles aanwezig was. Dat zou voorlopig ons werk zijn tenbehoeve van de Staf. Aan boord bevond zich de Staf van het Smaldeel 5 onder commando van Schout bij Nacht Veldkamp. Hoofdtaak was het verzamelen van meteorologische gegevens voor de staf gedurende 24 uur per dag. Ook als we ergens in een haven lagen, dus weinig tijd om te passagieren. Veel informatie betrokken wij van Offenbach en Bracknell per facsimile. hiermee kon je als je de juiste frequenties wist te vinden ook leuke foto's van persagentschappen ontvangen. In Den Helder konden we de zaak sluiten. Met het smaldeel zijn we nog in Noorwegen en Schotland geweest. In Juli 1970 kreeg ik bericht dat ik zou worden overgeplaatst naar Hr Ms Groningen die toen nog op de werf te Den Helder lag. Eerst nog met zomervakantie en toen naar de Groningen.


Hieronder twee foto's van de Hr Ms Zeven Provincien, linksonder van voor de verbouwing en rechtsonder zoals zij er het laatst uitzag. De mooie lijn van het schip was na de verbouwing behoorlijk geweld aangedaan. Als lichte slagkruiser was zij samen met haar zusterschip de Hr Ms De Ruyter erg bekend bij de marine van andere landen en werd zij geroemd om haar prachtige lijn.

[terug]