Het moederbord is de grootste elektronische printplaat, ook wel kaart genoemd, van de computer. Hier op worden alle componenten van de computer aangesloten zoals uitbreidingskaarten, harde schijven, processors, cd-romspelers, geheugen, enzovoort. Ieder met een eigen specifieke aansluiting zoals b.v een stekker, connector of uitbreidingsgleuf, ook wel slot of bank genoemd.
Bussnelheid.
De snelheid van een computer hangt grotendeels af van de bussnelheid. De snelheid waarmee o.a. data de verbinding tussen de verschillende componenten van de computer onderhoud, met aan de ene kant de processor en aan de andere kant onderdelen zoals b.v harde schijf.
Chipset.
De chipset regelt en coördineert die datastromen tussen de verschillende onderdelen van het moederbord. Enkele bekende chipsetsfabrikanten zijn: VIA, Intel, nVidia en ALI.
Geheugenbanken.
Op elk modern moederbord kunnen verwisselbare geheugen modules worden geplaatst in de geheugenbanken, een special slot waarin de modules ”geprikt” worden. SDram, DDR en RDram zijn de meest voorkomende op dit moment. Omdat er meerdere geheugenbanken op een moederbord zitten is het mogelijk steeds uit te breiden, één bank moet minimaal bezet zijn. (Zie ook Ins & Outs van Ramgeheugen)
Slots.
Slots zijn de uitbreidingssleuven voor b.v. geluidskaarten, videokaarten, interne modems, netwerkkaarten e.d. In oudere computers zaten ISA sloten, later kwam daar PCI sloten voor in de plaats en is momenteel de meest voorkomende. Het spreekt vanzelf dat in een ISA slot alleen een ISA uitbreidingskaart past en bij PCI geldt hetzelfde.
AGP.
AGP staat voor Accelerated Grapichs Port, een slot speciaal voor grafische videokaarten. AGP werkt met een belangrijke hogere snelheid dan PCI, dit is vooral belangrijk voor 3D programma’s zoals games. Er zijn verschillende type AGP; AGP Pro, AGP 4x, AGP 2x en AGP.
PCI-E.
PCI Express of PCI-E is een standaard voor insteekkaarten voor computers. Het vormt een oplossing voor de steeds grotere vraag naar snelheid. PCI Express vervangt twee vorige insteekkaartstandaarden: PCI en AGP.
Het oude PCI bood een snelheid van 133 MB/s, en de speciale AGP (Accelerated Graphics Port) kaart voor grafisch gebruik in zijn snelste 8x variant 2,1 GB/s. PCI-Express slots komen in twee varianten, de 1x met één enkel serieel kanaal haalt een snelheid van 250 MB/s en de 16x variant met 16 kanalen haalt 4 GB/s.
De datacommunicatie in PCI Express is serieel in plaats van parallel, en data kan tegelijk beide kanten op worden gestuurd, waardoor de totale hoeveelheid data die verstuurd kan worden twee keer zo hoog ligt als de eerder genoemde getallen. Alhoewel niet alle bandbreedte van PCI-E 16x gebruikt wordt in de huidige generatie videokaarten, biedt 16x wel voordelen bij het gebruik van SLI, omdat beide videokaarten dan 2 (of 4) GB/s tot hun beschikking hebben, wat nog steeds twee keer zo snel is als AGP8x.
IDE aansluitingen.
Integrated Drive Electronics staat voor IDE, een standaard aansluiting voor
diskdrive en harddisk. Met een speciale platte kabel worden de harddisks verbonden met het moederbord.
In oudere systemen wordt een 40 aderige kabel gebruikt, geschikt voor dataoverdracht tot 100 ATA. De
moderne systemen gebruiken een 80 aderige kabel voor snellere dataverzending.
Op de nieuwe generatie moederborden worden de IDE poorten terug gebracht van twee naar één en in sommige gevallen ontbreken de floppydisk aansluiting en de paralelle poort voor de printer.
SATA aansluitingen.
Serial ATA (ook SATA of S-ATA) is een computerbus ontworpen voor het transport van gegevens tussen de computer en de harde schijf en opvolger van de parallel ATA (Advanced Technology Attachment) of IDE-bus. De eerste generatie (SATA150) werkt met een maximale doorvoersnelheid van 150 MB/sec. In 2004 werd een nieuwe generatie (SATA II) ontwikkeld die de doorvoersnelheid verhoogde tot maximaal 300 MB/sec. Men verwacht rond 2007 een nieuwe generatie die de maximale doorvoersnelheid verhoogt tot 600 MB/sec. Serial ATA gebruikt dunnere kabels dan de flatcables van parallel ATA, waardoor er meer ruimte is in de computerkast. Hierdoor is een betere koeling mogelijk. De kabels kunnen niet omgekeerd worden aangesloten, zoals dat bij veel vooral oudere IDE kabels het geval was. Verder is er niet meer sprake van een gedeelde bus zoals bij IDE, waardoor er geen onderscheid meer is tussen master en slave disks. Een belangrijk voordeel van SATA is dat drives losgekoppeld kunnen worden terwijl de spanning er op staat (hot-plugging).
Processor socket.
De socket is het belangrijkste slot op een moederbord, ook al wordt het nooit zo aangeduid. In de socket wordt de processor geplaatst, het centrale zenuwstelsel van de computer. Het model socket bepaalt welk type processor er geplaatst kan worden. In een socket A kunnen uitsluitend processoren worden geplaatst van het merk AMD met als type aanduiding b.v Duron, Athlon TB en Athlon XP. In een socket 370 wordt de Intel Cheleron geplaatst en de Intel Pentium 4 gebruikt de P4 Socket 478.
Nieuw zijn de sockets 939 en AM2 voor de laatste AMD 64 bit processoren met een fsb van 1600 mHz en hoger.
Bron: MyCom/ch
Reacties en aanvullingen zijn altijd welkom.