Otuz üçüncü
Osmanlı sultanı. İslâm hâlîfelerinin doksan sekizincisidir.
Babası, Osmanlı sultanlarından Abdülmecîd Han, annesi
Şevkefzâ Kadınefendidir. 21 Eylül 1840 târihinde İstanbulda
doğdu. İyi bir eğitim ve öğretim gördü. Devrin büyük
âlimlerinden ders görerek yetiştirildi. Devlet idâresi, fen ilimleri ve
Arapça, Farsça, Fransızca öğrendi. Okumayı çok sevdiğinden
veliahtlığı devrinde yabancı ülkelerden de kitap getirtirdi.
Babasının
25 Haziran 1861de vefâtından sonra Abdülazîz Han pâdişâh olunca,
veliaht oldu. Nezâketi, kibârlığı, çağına göre bilgisi
ve yumuşak huyluluğu ile sevildi. Amcası Abdülazîz Hanın
1863 Mısır ve 1867 Avrupa seyâhatlerine katıldı. Bu
gezilerde davranışları ile Osmanlı hânedânının
asâletini temsil ederek takdir topladı. Veliaht Murâd, 30 Mayıs 1876
târihinde Sultan Abdülazîz Hanın hal edilmesiyle Osmanlı
Sultanı îlân edildi. 4 Haziran 1876da Abdülazîz Hanın fecî
şekilde şehit edildiğini ve annesi Pertevniyâl Sultana çok
çirkin işkenceler yapıldığını işiten Sultan
Murâd Hanın üzüntüden ve bu felâket yolunun sonunu düşünmekten
aklı bozuldu. Üzüntüden hastalığının artmasında
doktor Capoleonenin câhilâne ve yanlış teşhis ve tedâvisinin
mühim rolü oldu. Beşinci Murâd Han bu hasta hâliyle ihtilâlcilerin
kuklası hâline getirilip, Avrupada belirli odakların devleti ve
İslâmiyeti yok etmek için hazırladıkları
yıkıcı plânları tatbik edilmek istendiyse de kardeşi
İkinci Abdülhamîd Han bunların önüne geçti. 31 Ağustos 1876da
hal edilen ve doksan üç gün saltanat süren Beşinci Murâd Han,
Osmanlı sultanlarının en az pâdişâhlık
yapanıdır.
Saltanattan halinden sonra, âilesiyle
Çırağan Sarayına yerleştirilen Beşinci Murâd
Hanın hastalığı sonradan iyileşti.Vaktini okumak ve
torunlarını okutmakla geçiren Murâd Han, kardeşi Sultan
Abdülhamîd Hanın nâzikâne hatır sormasını, dâimâ
teşekkürle cevaplandırırdı. 29 Ağustos 1904 târihinde
vefât eden Beşinci Murâd Han, İstanbulda Yeni Câmideki türbeye
defnedildi.
